Różnice między urządzeniami pomiarowymi a rejestrującymi dane

Prawidłowe działanie urządzeń pomiarowych ma znaczenie w wielu obszarach przemysłu, laboratoriów a także kontroli procesów technicznych. Wyniki uzyskiwane w trakcie pomiarów stanowią bazę do podejmowania decyzji dotyczących jakości produktów, parametrów pracy maszyn czy warunków panujących w danym środowisku. Z zdarza się, że jednak wskazania urządzeń mogą ulegać zmianom, w głównej mierze na skutek intensywnej eksploatacji, starzenia się podzespołów lub wpływu czynników umiejscowionych na zewnątrz.

Dlatego istotnym zagadnieniem jest wzorcowanie mierników, czyli określanie relacji między wskazaniami badanego przyrządu a wartościami odniesienia. Proces ten daje możliwość ustalić, jakie różnice występują pomiędzy skutkiem uzyskanym z urządzenia a wartością przypisaną wzorcowi. Nie znaczy to samoczynnie regulacji sprzętu ani usunięcia wykrytych odchyleń. Wyniki wzorcowania dostarczają przede wszystkim informacji o właściwościach pomiarowych konkretnego egzemplarza i mogą stanowić bazę do dalszych decyzji dotyczących jego użytkowania.

W praktyce wybieranie urządzeń pomiarowych zależy od rodzaju kontrolowanego parametru, niezbędnej dokładności a także warunków, w jakich będą realizowane pomiary. Rejestratory i mierniki pełnią różnorodne funkcje, choćby w wielu zastosowaniach wzajemnie się uzupełniają. Miernik służy zazwyczaj do odczytu aktualnej wartości określonej wielkości, jednak rejestrator umożliwia zapisywanie kolejnych rezultatów w ustalonych odstępach czasu. Takie rozwiązanie ma znaczenie między innymi przy obserwacji temperatury, wilgotności, ciśnienia czy napięcia w dłuższym okresie. Pojedynczy odczyt nie zawsze pokazuje rzeczywisty przebieg przemian, dlatego zapis danych pozwala analizować wahania, krótkotrwałe przekroczenia ustalonych wartości a także współzależności występujące między różnymi parametrami. Przy wyborze urządzenia powinno się uwzględnić także zakres pomiarowy, rozdzielczość, sposób zasilania, pojemność pamięci i sposobności późniejszego odczytu zgromadzonych informacji. Nie każdy model sprawdzi się w tych samych warunkach, a niewłaściwie dobrany zakres może ograniczyć przydatność uzyskiwanych danych.

Osobną grupę wyposażenia stanowią analizatory, które pozwalają badać bardziej złożone właściwości sygnałów albo określonych substancji. W współzależności od przeznaczenia mogą służyć w głównej mierze do oceny jakości energii elektrycznej, analizy składu gazów, badania parametrów sieci czy sprawdzeniu wybranych właściwości materiałów. Ich obsługa często wymaga uwzględnienia większej liczby ustawień niż w sytuacji łatwych przyrządów wskazujących. Znaczenie ma nie tylko sam odczyt, niemniej jednak także sposób pobierania próbki, konfiguracja urządzenia, warunki otoczenia i metoda interpretacji rezultatów. W przypadku analizatorów wieloparametrowych należy zwracać uwagę na to, czy wszystkie wykorzystywane kanały pomiarowe mają odpowiednie zakresy i czy dane są zapisywane w sposób umożliwiający ich późniejsze zestawienie. Błąd na etapie przygotowania pomiaru może wpłynąć na całą analizę, wręcz jeżeli samo urządzenie funkcjonuje w zgodzie ze swoją specyfikacją. Z tego względu przy interpretacji rezultatów trzeba uwzględniać też ograniczenia zastosowanej metody.

Istotnym elementem pracy z aparaturą jest prowadzenie dokumentacji dotyczącej jej użytkowania i kontroli parametrów. W praktyce warto odnotowywać daty wzorcowania, wyniki wcześniejszych sprawdzeń, warunki przechowywania a także ewentualne naprawy lub regulacje. Takie informacje ułatwiają ocenę, czy zmiany wskazań mają charakter stopniowy, czy ukazały się nagle, np po uszkodzeniu mechanicznym albo zmianie warunków pracy. Częstotliwość wykonywania kolejnych kontroli nie powinna być ustalana wyłącznie na bazie jednej uniwersalnej reguły. Powinno się brać pod uwagę zalecenia producenta, intensywność eksploatacji, wymagania dotyczące procesu oraz wcześniejsze wyniki. Innego podejścia może wymagać urządzenie wykorzystywane sporadycznie w stabilnym środowisku, a innego przyrząd pracujący każdego dnia w zmiennych warunkach przemysłowych. Ważne jest również rozróżnienie między wzorcowaniem, sprawdzeniem i regulacją, ponieważ czynności te mają odmienne cele i nie powinny być traktowane jako pojęcia zamienne. Właściwe rozumienie tych różnic ułatwia ocenę dokumentacji pomiarowej a także umożliwia trafniej określić, jakie działania są potrzebne w konkretnym przypadku.

Sprawdź tutaj: kamera termowizyjna dla straży.