Żeliwo od wieków stanowi jeden z podstawowych materiałów stosowanych w przemyśle, a jego właściwości mechaniczne sprawiają, że jest teraźniejsze w wielu gałęziach produkcji. Odznacza się wysoką wytrzymałością na ściskanie a także odpornością na ścieranie, co daje możliwość na wykonywanie elementów wymagających wielkiej trwałości. Wytwarzanie elementów żeliwnych obejmuje procesy odlewania, które umożliwiają zyskanie skomplikowanych kształtów i struktur, a także możliwość tworzenia wyrobów o różnej grubości ścian i odpowiednich właściwościach użytkowych.
W zależności od rodzaju żeliwa, może ono posiadać różnorodne cechy, przykładowo żeliwo szare jest relatywnie proste w obróbce, jednak żeliwo sferoidalne cechuje się większą udarnością i elastycznością, co wpływa na zakres zastosowań w przemyśle maszynowym i budowlanym.
W przemyśle motoryzacyjnym i maszynowym elementy z żeliwa znajdują wykorzystanie w konstrukcjach silników, wałów, korpusów maszyn czy bloków silnikowych. Dzięki stabilności wymiarowej żeliwo daje możliwość na produkcję części, które zachowują własne parametry dosłownie przy dużych obciążeniach termicznych i mechanicznych. Odporność żeliwa na wysokie temperatury powoduje, że jest ono stosowane w układach hamulcowych, elementach pieców przemysłowych a także w częściach sprzętu transportowego. W budownictwie żeliwo wykorzystywane jest do produkcji rur kanalizacyjnych, odlewów dekoracyjnych a także elementów nośnych, a jego właściwości antykorozyjne, zwłaszcza w połączeniu z odpowiednimi powłokami ochronnymi, umożliwiają długotrwałe wykorzystywanie w nieprostych warunkach atmosferycznych.
Różnorodność zastosowań żeliwa wynika też z możliwości jego modyfikowania poprzez dodatek różnorakich pierwiastków stopowych, co daje możliwość na uzyskanie materiałów o konkretnych parametrach wytrzymałościowych i technologicznych. Odlewy żeliwne mogą być wyposażone w struktury krystaliczne i powierzchnie dostosowane do potrzeb konkretnego wykorzystania, na przykład elementy o wysokiej twardości powierzchniowej stosowane są w maszynach przemysłowych, jednakże żeliwo o większej elastyczności sprawdza się w częściach poddawanych wibracjom i obciążeniom dynamicznym. Procesy obróbki mechanicznej, frezowania czy toczenia elementów z żeliwa pozwalają na uzyskanie dokładnych wymiarów i implementację części do systemów mechanicznych, w których mają funkcjonować.
Oprócz przemysłowych zastosowań żeliwo znajduje również miejsce w zwykłym życiu, np w produkcji naczyń kuchennych, elementów grzewczych czy ozdobnych szczegółów architektonicznych. Dzięki odporności na wysoką temperaturę i możliwość zachowania stabilności kształtu podczas eksploatacji, żeliwo jest materiałem wykorzystywanym zarówno w urządzeniach grzewczych, jak i w konstrukcjach wymagających estetyki połączonej z funkcjonalnością. Warto również zauważyć, że elementy żeliwne mogą być wielokrotnie przetapiane i poddawane recyklingowi, co zwiększa ich znaczenie z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju i gospodarki materiałowej. Różnorodność właściwości a także szeroki zakres zastosowań sprawiają, że żeliwo pozostaje jednym z podstawowych materiałów wykorzystywanych w różnorakich dziedzinach przemysłu i normalnego życia.
Zobacz więcej: lustro okno.